Tài chính ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của một quốc gia. Vậy, thực trạng ngành tài chính ngân hàng hiện nay như thế nào? Hãy cùng Đại học từ xa Blog tìm câu trả lời trong bài viết dưới đây.
Thực trạng ngành tài chính ngân hàng hiện nay như thế nào?
Từ sau đại dịch Covid-19, việc thanh toán qua ngân hàng điện tử đã trở nên phổ biến hơn đối với người tiêu dùng. Điều này tạo ra sự biến đổi cho ngành tài chính ngân hàng, Digital Banking trở thành xu hướng của thời đại kỷ nguyên số và cũng là mục tiêu chung của toàn ngành Ngân hàng.

Trong xu hướng trên, Việt Nam được đánh giá là quốc gia có tiềm năng về phát triển ngân hàng số do nhu cầu lớn của thị trường. Theo UNFPA, Việt Nam đang ở thời kỳ “cơ cấu dân số vàng” với nhóm dân số trong độ tuổi 15 – 24 tuổi chiếm 70% dân số và đây cũng là độ tuổi khách hàng mà ngân hàng số dễ dàng thâm nhập nhất.
Theo khảo sát của Công ty Tư vấn và Quản lý toàn cầu McKinsey, khách hàng có độ tuổi 21 – 29 là đối tượng khách hàng có tỷ lệ sử dụng dịch vụ ngân hàng qua thiết bị điện tử cao nhất tại Việt Nam vào năm 2014 (60%), theo sau là khách hàng có độ tuổi 30 – 39 (48%), 50 – 64 (39%), 40 – 49 (35%).
Ngoài ra, Việt Nam có 52% dân số sử dụng internet và có tốc độ tăng trưởng internet lên tới 9%, đứng thứ 15 trên thế giới. Trong đó, internet phần lớn được truy cập từ các thiết bị điện thoại di động (93%), và máy tính (44%). Ước tính khoảng 27% dân số sử dụng điện thoại thông minh, chủ yếu tập trung tại các khu vực thành thị. Tỷ lệ khách hàng tiếp xúc và sử dụng với các dịch vụ ngân hàng thông qua máy tính, máy tính bảng, di động ngày càng tăng tại Việt Nam.
Theo khảo sát của Mc Kinsey tại Việt Nam, 50% số người được hỏi cho biết sẵn sàng sử dụng các công nghệ tài chính mới, đặc biệt là thanh toán số. Đối với thanh toán số, người tiêu dùng Việt Nam đang có hành vi thay đổi từ tiết kiệm sang mua trước, trả sau. Thu nhập bình quân đầu người và chi tiêu đầu người dự kiến tăng tương ứng 46% và 44% vào năm 2020 và tỷ lệ tiêu dùng trên thu nhập là 70 – 80%.
Nguồn: mof.gov.vn

Tất cả các yếu tố trên là nền tảng cho sự chuyển đổi số trong ngành Tài chính ngân hàng tại Việt Nam. các doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng dịch vụ nhằm tăng trải nghiệm người dùng, phát triển các tiện ích để cạnh tranh trong thực trạng hiện nay.
Cơ hội trong ngành tài chính ngân hàng
Chuyển đổi số không chỉ đơn giản là một bước tiến trong quá trình số hóa mà còn là sự thay đổi trong việc tiếp cận với khách hàng. Người dùng ưu tiên theo dõi tài chính các nhân thông qua nền tảng số thay vì các phương thức truyền thống. Quá trình phát triển này tạo ra nhiều cơ hội trong ngành tài chính điển hình như giúp ngân hàng tối đa hóa lợi nhuận nhờ những phát triển của công nghệ.
Công nghệ kỹ thuật số đã thay đổi cách thức hoạt động của ngành này, ví dụ như qua các cổng thông tin điện tử, ứng dụng di động, giúp ngân hàng tiếp cận khách hàng một cách dễ dàng và nhanh chóng.
Sự tiếp cận với các công nghệ tiên tiến như M-POS, ví điện tử, công nghệ thẻ chíp, Mobile Banking, Internet Banking sẽ mở ra cơ hội khai thác dữ liệu và thu thập thông tin đa dạng hơn. Chuyển đổi số cũng là cơ sở để tăng cường sự cạnh tranh và thu hút các công ty cung cấp giải pháp công nghệ liên kết với ngân hàng để thực hiện các giao dịch.

Thách thức của ngành tài chính ngân hàng
Ngoài những cơ hội nêu trên, ngành tài chính ngân hàng cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức:
Quy định pháp lý chậm trễ: Quy trình ban hành các quy định pháp lý không đồng bộ và chậm chạp so với tốc độ phát triển công nghệ, cần nhiều thời gian và thủ tục, gây khó khăn cho việc áp dụng các giải pháp số trong ngành.
Bảo mật thông tin: Ngành đối mặt với các mối đe dọa về an ninh mạng và tội phạm công nghệ. Sự phát triển của công nghệ cũng tăng cường nguy cơ tấn công mạng, khiến thông tin của khách hàng dễ bị đánh cắp.
Chi phí đầu tư: Chuyển đổi số đòi hỏi đầu tư lớn vào trang thiết bị và nhân sự để nắm vững các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu và Blockchain. Điều này tạo ra một gánh nặng tài chính đối với các tổ chức ngân hàng.
Ảnh hưởng từ biến động thị trường và chính trị: Tình hình kinh tế và các quyết định chính trị có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến hệ thống tài chính và ngân hàng, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường biến động và không chắc chắn.
Cạnh tranh từ công ty fintech: Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và sự xuất hiện của các công ty fintech tạo ra áp lực cạnh tranh mới đối với ngành tài chính ngân hàng truyền thống, buộc họ phải nhanh chóng thích nghi và cập nhật.
An toàn và bảo mật thông tin tài chính: Bảo vệ thông tin cá nhân và tài chính của khách hàng trở thành một ưu tiên hàng đầu, đòi hỏi đầu tư đáng kể vào các biện pháp bảo mật tiên tiến để đảm bảo sự tin cậy từ phía khách hàng.

Nhu cầu nhân lực ngành tài chính ngân hàng
Đứng trước sự phát triển trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, nhu cầu về nguồn nhân lực có chuyên môn cao ngày càng tăng. Khoảng 60% tổ chức TCNH tại các quốc gia Đông Nam Á (trong đó có Việt Nam) được khảo sát đồng ý rằng, hiện đang thiếu hụt nhân sự kỹ thuật công nghệ cần thiết. Đa số nhận thấy sự thiếu hụt về kỹ năng công nghệ và phần mềm quản lý sản phẩm, kỹ năng bán hàng và tiếp thị bằng hình thức điện tử.
Đa số các tổ chức tài chính công nghệ (61%) đã thuê nhân sự nước ngoài, hầu hết dựa vào các kết nối cá nhân (57%) và qua trung gian tư vấn (43%). Riêng với lĩnh vực TCNH, Việt Nam hiện nay đang phải chịu áp lực trong việc thu hút nguồn nhân lực có trình độ kỹ thuật công nghệ cao và nguy cơ dịch chuyển nguồn nhân lực chất lượng cao sang các tổ chức tín dụng nước ngoài.
Tuy đã có những chính sách thu hút, đãi ngộ nhân tài trong và ngoài nước khá hấp dẫn, nhưng nhân sự lĩnh vực công nghệ thông tin và tài chính công nghệ trong các tổ chức TCNH vẫn đang khan hiếm. Ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, nhu cầu chuyên gia về ngân hàng số, dữ liệu kinh doanh, cùng với yêu cầu hiểu biết về học máy (machine learning), lập trình tài chính (financial programming), trí tuệ nhân tạo,… luôn tăng, như vị trí giám đốc tài chính (CFO), trưởng phòng quản lý giá thành với mức lương khá cao nhưng vẫn rất khó để tuyển dụng.

Dự báo đến 2025, nhu cầu nhân lực cấp cao ngành TCNH sẽ tăng khoảng 20%/năm, trong đó, trình độ đại học trở lên, cao đẳng chiếm tỷ lệ 80,4% nhu cầu tuyển dụng. Xu thế chuyển đổi số của các ngân hàng đang tạo ra những thay đổi to lớn về lực lượng lao động trong lĩnh vực này. Theo khảo sát của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam năm 2022, 95% ngân hàng đã và đang xây dựng, triển khai chiến lược chuyển đổi số.
Do đó để có thể có được một vị trí công việc tốt trong ngành tài chính ngân hàng trong thực trạng hiện nay, bạn nên rèn luyện các kỹ năng hoạt động độc lập cũng như trong nhóm, khả năng giải quyết vấn đề, linh hoạt, khả năng đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu (data-driven decision), hiểu biết về pháp lý và các kỹ năng số, như phân tích dữ liệu, bảo vệ dữ liệu, quản lý dự án, quản lý quy trình,…
Kết luận
Thực trạng của ngành tài chính ngân hàng hiện nay đang trải qua sự biến đổi mạnh mẽ, đẩy mạnh xu hướng chuyển đổi số và phát triển Digital Banking. Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia tiềm năng về phát triển ngân hàng số, nhờ vào nhu cầu lớn từ thị trường và sự thâm nhập dễ dàng của ngân hàng số đối với nhóm dân số trẻ. Tuy nhiên, điều đó cũng khiến ngành này phải đối mặt với nhiều thách thức
Để vượt qua thách thức và tận dụng cơ hội trong thực trạng hiện nay của ngành tài chính ngân hàng, các tổ chức cần đầu tư vào công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút và giữ chân nhân tài có trình độ cao. Đồng thời, cá nhân cũng cần phát triển những kỹ năng cần thiết như hiểu biết về công nghệ, pháp lý và quản lý dự án để có thể nắm bắt cơ hội trong ngành này.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài viết. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc muốn chia sẻ ý kiến, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi qua hotline 0911.189.270 hoặc tham gia cộng đồng của chúng tôi.
Tham khảo ngành tài chính ngân hàng hệ từ xa, học online 100% tại:
Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
Đăng ký các kênh dưới đây của chúng tôi để nhận thông tin mới nhất!!!
Xem thêm

